İkinci rübdə "Big Oil" adlanan iri neft şirkətləri rekord mənfəət əldə edib.

Marja xəbər verir ki, ExxonMobil, Chevron, BP, Shell və TotalEnergies — beş "supermajor" — aprel-iyun dövründə cəmi 48 milyard dollar mənfəət, təxminən 90 milyard dollar isə pul vəsaiti yaradıb. Bu rəqəm hətta Rusiyanın Ukraynaya hərbi müdaxiləsindən sonrakı dövrü də üstələyib. Səbəb ABŞ-İran gərginliyi fonunda yüksələn neft qiymətləridir.

Bu yüksək mənfəət ekoloji fəallar və Prezident Donald Trampın narazılığına səbəb olub. Tramp Exxon və Chevron-u yüksək yanacaq qiymətlərindən "həddindən artıq" qazanc əldə etməkdə ittiham edib və benzin qiymətlərinin aşağı salınmasını tələb edib.

IEEFA analitiki Clark Williams-Derry-nin sözlərinə görə, şirkətlər əlavə vəsaiti "qazma" fəaliyyətinin genişləndirilməsinə deyil, əsasən nağd pul ehtiyatlarının artırılmasına və borcların ödənilməsinə yönəldiblər — bu dövrdə cəmi ehtiyatlar təxminən 17 milyard dollar artıb. O, sənayenin strategiyasını "müharibə üçün dua et" adlandırıb — qiymət kəskin artımlarının, məsələn Ukrayna və İran böhranları kimi, şirkətlərin maliyyəsini gücləndirdiyini qeyd edib.

BP və Shell rəhbərləri əməliyyat sabitliyi və "ticarət-optimallaşdırma"ya diqqət yetirdiklərini bildiriblər. AJ Bell-dən Russ Mould vurğulayır ki, şirkətlər əldə etdikləri vəsaiti birləşmə və satınalmalara, əsaslı təmirlərə, yeni layihələrə (bərpaolunan və ya karbohidrogen), borcların azaldılmasına və dividend/geri alma proqramlarına yönəldirlər — nisbətlər şirkətdən şirkətə fərqlənir. Onun fikrincə, yeni neft-qaz layihələrinə investisiya ehtiyatlı aparılır, çünki cari mənfəət dalğasının davamlı olmaya biləcəyi gözlənilir.

Bu arada siyasi təzyiq artır: Portuqaliya hökuməti artıq mənfəətə vergi tətbiq edib, ekologiya təşkilatları isə iqlimə davamlı infrastruktur üçün vergilərin artırılmasını tələb edir. Amerika Neft İnstitutu (API) isə "artıq mənfəət vergisi"nin istehlakçılar üçün qiymətləri aşağı salmayacağını, əksinə uzunmüddətli investisiyaları əngəlləyəcəyini bildirib.