Maliyyə Nazirliyi 2025-ci il üzrə yenilənmiş makroiqtisadi proqnozları açıqlayıb.

Marja.az xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının 2025-ci ilin dövlət və icmal büdcələrinin yarımillik icrasına dair arayış və ilin sonuna gözləntilər dərc edilib.

Qeyd edilib ki, son dövrlərdə geosiyasi gərginlik, qlobal iqtisadiyyatda qeyri-müəyyənliyin yüksək olması, eyni zamanda yeni tarif qaydalarının tətbiqi qlobal iqtisadi artım gözləntilərinə təsir edən əsas faktorlar sırasındadır. Proqnozların müsbət istiqamətdə dəyişməsi ilkin elan edilmiş tarif səviyyələrinin sonrakı dövrdə nisbətən azalması, maliyyə şərtlərinin yumşalması və bir çox ölkələrdə büdcə xərclərinin genişlənməsi fonunda baş vermişdir. 2025-ci il üzrə qlobal iqtisadi artım proqnozları aparıcı beynəlxalq maliyyə təşkilatları tərəfindən yenidən nəzərdən keçirilmişdir. Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) cari ilin iyul ayında verdiyi son proqnozda qlobal iqtisadi artım tempini aprel ayı ilə müqayisədə 0,2 faiz bənd artıraraq 3,0 faiz səviyyəsində müəyyən etmişdir.

Dünya Bankı (DB) isə 2025-ci ilin iyun ayında qlobal iqtisadi artım üzrə əvvəlki proqnozunu 0,4 faiz bənd azaldaraq 2,3 faiz səviyyəsində qiymətləndirmişdir. Beynəlxalq maliyyə institutları və agentliklərinin son proqnozlarına əsasən, xam neftin bir barelinin orta illik satış qiymətinin 66-69 ABŞ dolları civarında olacağı proqnozlaşdırılır (Cədvəl 1).

Yuxarıda qeyd olunan qlobal və regional iqtisadi reallıqlar, xüsusilə də dünya enerji, ərzaq və maliyyə bazarlarında baş verən proseslər milli iqtisadiyyata da təsirsiz ötüşməmişdir və İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən bir sıra proqnozların yenilənməsini zəruri etmişdir. Belə ki, 2025-ci ilin ilk 6 ayında qeydə alınmış makro-fiskal nəticələr, həmçinin qlobal miqyasda iqtisadi artımla və enerji daşıyıcılarının qiymətləri ilə bağlı gözləntilər fonunda cari ildə ölkə iqtisadiyyatı ilə bağlı makroiqtisadi proqnozlar yenilənmişdir. Həmin proqnozlara əsasən, 2025-ci ildə ÜDM-in real artımı 3 faiz olmaqla nominal ifadədə 129,9 milyard manata (dövlət büdcəsinin layihəsinin tərtibi zamanı təqdim edilmiş proqnoza nəzərən 0,7 milyard manat çox), o cümlədən qeyri-neft ÜDM 93,5 milyard manata (əvvəlki proqnoza nəzərən 1,3 milyard manat çox) çatacağı gözlənilir.

2025-ci ilin dövlət büdcəsinin hesablamaları üçün 70 ABŞ dolları səviyyəsində qəbul edilmiş xam neftin bir barelinin orta illik ixrac qiyməti yenilənmiş makroiqtisadi proqnozlarda baza ssenari üzrə eyni səviyyədə saxlanılmışdır.

Kənd təsərrüfatı və nəqliyyat sektoru üzrə gözlənilən nisbətən aşağı artım templəri ümumilikdə qeyri neft-qaz sektorunun proqnozlarına öz təsirini göstərmişdir. Belə ki, 2025-ci ildə qeyri-neft-qaz sektoru üzrə ÜDM-in real artım tempinə dair proqnoz 4,9 faizdən 4,6 faizə endirilmişdir.

Eyni zamanda, 2025-ci ildə orta illik inflyasiya üzrə ilkin proqnoz 4,6 faiz səviyyəsində nəzərdə tutulsa da, cari ilin avqust ayında təqdim edilmiş proqnoza əsasən inflyasiya 5,4 faiz səviyyəsində gözlənilir. Buraya cari ilin ötən dövründə faktiki inflyasiya səviyyəsi, dünya üzrə əmtəə və ərzaq qiymətləri və bunun idxal qiymətlərinə təsiri, həmçinin tənzimlənən mal və xidmət tariflərindəki dəyişikliklər və sair digər amillər təsir etmişdir.