"Neftin bir bareli üçün hər 1 dollar Azərbaycan büdcəsinə ildə 200 milyon dollar gəlir gətirir"
Azərbaycan Qafqaz və Mərkəzi Asiya (CCA) regionunda maliyyə cəhətdən ən dayanıqlı suveren borcalan statusunu qoruyur, lakin ölkə iqtisadiyyatının potensial artım templəri ortamüddətli perspektivdə ildə 2-3 % səviyyəsi ilə məhdudlaşır.
Niderlandın ING maliyyə qrupunun analitik icmalına görə, Azərbaycanın suveren balansının dayanıqlığı böyük və artmaqda davam edən fiskal və valyuta ehtiyatları (ÜDM-in 115 %-nə bərabər), dövlət borcunun aşağı səviyyəsi və möhkəm xarici balansla dəstəklənir.
ING analitiklərinin qiymətləndirmələrinə görə, karbohidrogenlərin yüksək qiymətləri ölkənin qısamüddətli büdcə və xarici iqtisadi perspektivlərini gücləndirib, eyni zamanda qeyri-neft sektorunda işgüzar fəallığı dəstəkləyib.
Bununla yanaşı, ekspertlər güclü maliyyə buferləri ilə baza iqtisadi artım templəri arasında təzadın olduğunu qeyd edirlər. Neft hasilatının azalması, iqtisadiyyatın zəif şaxələndirilməsi və özəl investisiyaların aşağı səviyyəsi ÜDM-in artım potensialını təqribən 2-3 % səviyyəsində məhdudlaşdırmaqda davam edir.
İcmala əsasən, Azərbaycanda ÜDM-in artım səviyyəsi ardıcıl olaraq ikinci ildir (2025-2026-cı illərdə) ki, ilin əvvəlində neft-qaz sektorunun zəif göstəriciləri səbəbindən orta göstəricilərdən aşağıdır. Bununla yanaşı, enerji daşıyıcılarının yüksək qiymətlərindən qaynaqlanan maliyyə axınları qeyri-neft sektorunu dəstəkləyir: 2026-cı il ərzində kreditləşmənin aktivləşməsi fonunda pərakəndə ticarət və qeyri-neft sənayesinin artım templəri sürətlənib.
ING ortamüddətli perspektivdə artım templərinin bərpa olunacağını gözləyir, lakin sürətləndirilmiş diversifikasiya olmadan artım tavanı 2-3 % səviyyəsində qalacaq. Əhalinin istehlak xərcləri getdikcə daha çox pərakəndə kreditləşməyə əsaslanır, çünki real gəlirlərin artımı istehlakı ödəmək üçün kifayət etmir.
Ölkənin büdcə siyasəti neft bazarındakı əlverişli qiymət konyunkturasından dəstək alır. Yanacaq ixracının fiziki həcminin azalması daha yüksək qiymətlərlə kompensasiya olunur, bunun nəticəsində qeyri-neft büdcəsinin ÜDM-in təqribən 10 %-i həcmində stabil kəsiri fonunda konsolidə edilmiş büdcə ÜDM-in təxminən 2 %-i səviyyəsində qənaətbəxş profisitini qoruyub saxlayır. Büdcənin xərc hissəsinə yüksək investisiya xərcləri, həmçinin sosial və müdafiə xərclərinin artması təzyiq göstərməkdə davam edir (qonşu İrandakı hərbi münaqişə müdafiə və təhlükəsizlik xərclərinin artması üçün əlavə risklər yaradır).
ING-nin hesablamalarına görə, neftin bir bareli üçün hər 1 dollar Azərbaycan büdcəsinə illik ifadədə 150-200 milyon dollar gəlir gətirir. Bu, ötən il kəsmə qiymətini bir barel üçün təqribən 59 dollar səviyyəsində stabil saxlamağa imkan verib. Dövlət xərclərinin artması səbəbindən yaxın illərdə kəsmə qiymətinin gözlənilən artımı nəzərə alınsa belə, ING-nin neft qiymətləri üzrə baza proqnozu növbəti üç ildə Azərbaycanın büdcə profisitini qoruyub saxlayacağını nəzərdə tutur.
Azərbaycanda inflyasiya riskləri ərzaq məhsullarının bahalaşması, eləcə də qlobal nəqliyyat və xammal xərclərinin artması səbəbindən qismən artıma doğru meyllənib ki, bu da istehsalçı qiymətləri indeksinə təzyiqi artırıb. Əsas proinflyasiya riski Yaxın Şərqdə cərəyan edən hadisələr və ölkənin avrozona ilə ticarət əlaqələri fonunda idxal olunan inflyasiyadır. Buna baxmayaraq, manatın məzənnəsinin dollara bağlı olması xarici qiymətlərin istehlak bazarına ötürülməsini məhdudlaşdıran etibarlı nominal lövbər olaraq qalır. İnflyasiyanın Mərkəzi Bankın hədəf diapazonunda (4±2%) qalması fonunda ING ortamüddətli perspektivdə uçot dərəcəsinin dəyişməz qalacağını gözləyir. Monetar siyasətə yenidən baxılmasına yalnız inflyasiyanın davamlı olaraq 6 %-i keçdiyi təqdirdə ehtiyac yaranacaq.
Neftin yüksək qiymətləri 2025-ci ildə müşahidə olunan mənfi dinamikanı neytrallaşdıraraq tədiyə balansının göstəricilərini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırıb.
Analitiklərin qiymətləndirmələrinə görə, neftin bir bareli üçün hər bir 10 dollar ölkənin illik ixracına ÜDM-in təqribən 4 %-ni əlavə edir. Bununla əlaqədar 2026-cı ilin yekunları üzrə Azərbaycanın tədiyə balansının cari əməliyyatlar hesabının profisiti ÜDM-in 12 %-nə çata bilər.
Yığılmış suveren aktivlər (ÜDM-in 115 %-i) manatın məzənnəsinin stabilliyini təmin etməyə davam edəcək, uzunmüddətli perspektivdə isə karbohidrogen hasilatının azalması və ixracın zəif diversifikasiyası xarici balans profisitini tədricən azaldacaq.
Suveren kredit profili üzrə ING analitikləri fundamental mənzərəni müsbət qiymətləndirirlər: Azərbaycanın reytinqləri "Moody"s" agentliyindən əldə edilmiş müsbət proqnozlu investisiya kateqoriyasındadır (IG). Ölkə enerji daşıyıcılarının qiymətlərindəki sıçrayışın əsas benefisiarlarından biri olaraq qalır və Ermənistanla davam edən sülh prosesi isə son illərin irəliləyişi nəzərə alınmaqla, ekspertlər tərəfindən əlavə müsbət katalizator kimi nəzərdən keçirilir.
Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da
© "Report"
Müştərilərin xəbərləri
SON XƏBƏRLƏR
- 1 ay sonra
- 3 həftə sonra
-
1 həftə sonra
“Sizin Lombard”ın “36% Qızıl payız” kampaniyası davam edir ®
-
-
8 d. əvvəl
“PAŞA Kapital” BOKT “International”ın 1 milyon manatlıq istiqrazlarını yerləşdirib ®
-
12 d. əvvəl
"Neftin bir bareli üçün hər 1 dollar Azərbaycan büdcəsinə ildə 200 milyon dollar gəlir gətirir"
-
45 d. əvvəl
Azərbaycan gələn il aqrar sektordan 13 milyon manat vergi yığmaq istəyir
-
58 d. əvvəl
Deputat: "Fermerlərin 80 %-dən çoxu keyfiyyətini itirmiş kartof toxumu istifadə edir"
-
1 saat əvvəl
iPhone 17-yə 400 manat, HONOR X9e Pro-ya 360 manatadək endirim - VİDEO
-
1 saat əvvəl
ABB Invest ilə “Prior Leasing” istiqrazlarından illik 15% gəlir fürsəti ®
- 1 saat əvvəl
-
1 saat əvvəl
Dünya bazarında qızıl ucuzlaşmaqda davam edir - Qiyməti son 14 ayın ən aşağı səviyyəsinə geriləyib
-
1 saat əvvəl
Aparıcı bank qızılın qiymətinin 3600 dollara düşəcəyini gözləyir
Son Xəbərlər
Boş qalan iş yeri şirkətinizə neçəyə başa gəlir?
İş elanlarına bax - azvak.az
“Sizin Lombard”ın “36% Qızıl payız” kampaniyası davam edir ®
ING: Azərbaycanda iqtisadi artımın yaxşılaşacağı gözlənilir
Dünya bazarında qızıl ucuzlaşmaqda davam edir - Qiyməti son 14 ayın ən aşağı səviyyəsinə geriləyib
Ən çox oxunanlar
Aparıcı bank qızılın qiymətinin 3600 dollara düşəcəyini gözləyir
Bank risk götürmədən böyüyə bilməz - MÜSAHİBƏ
Azərbaycan və Gürcüstan elektrik enerjisi mübadiləsini və yaşıl enerji dəhlizlərini müzakirə ediblər
Azərbaycanda pensiyaçıların sayı azalıb
Ramiz Mehdiyev cəzasından narazıdır - Şikayət verdi























