2026-cı ilin yanvar–sentyabr aylarında Azərbaycana kərə yağı və süddən hazırlanmış digər yağların idxalı həm fiziki həcm, həm də dəyər ifadəsində azalıb. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə bu məhsulların idxalına sərf olunan vəsait 22,8 milyon dollar və ya 16,7% azalıb. Eyni zamanda, idxal olunan məhsulların bir tonunun orta statistik dəyəri 11,8% aşağı düşüb.

Marja.az Azərbaycan Respublikası Xarici Ticarətinin Gömrük Statistikasına (Hesabat dövrü: 01.01.2026 – 30.09.2026) istinadən xəbər verir ki, cari ilin ilk 9 ayında Azərbaycana 18 min 652,27 ton kərə yağı və süddən hazırlanmış digər yağlar idxal olunub. Bu məhsulların ümumi statistik dəyəri 113 milyon 534,41 min ABŞ dolları təşkil edib. 2025-ci ilin yanvar–sentyabr aylarında isə Azərbaycana 19 min 770,16 ton kərə yağı və süddən hazırlanmış digər yağlar idxal edilmişdi. Həmin dövrdə idxalın statistik dəyəri 136 milyon 376,70 min dollar olmuşdu. Beləliklə, bir il ərzində idxal olunan məhsulların miqdarı 1117,89 ton və ya 5,7%, idxalın ümumi dəyəri isə 22 milyon 842,29 min dollar və ya 16,7% azalıb.

Kərə yağının orta idxal dəyəri təxminən 12% aşağı düşüb

Dövlət Gömrük Komitəsinin statistik göstəriciləri əsasında aparılan hesablamalar göstərir ki, 2026-cı ilin ilk 9 ayında idxal olunan kərə yağı və süddən hazırlanmış digər yağların bir tonunun orta statistik dəyəri təxminən 6087 dollar olub. 2025-ci ilin eyni dövründə isə bu göstərici 6898 dollar təşkil etmişdi. Beləliklə, bir ton məhsulun orta statistik idxal dəyəri təxminən 811 dollar və ya 11,8% azalıb.

Bir kiloqram üzrə hesablandıqda, orta idxal dəyəri 2025-ci ilin yanvar–sentyabr aylarındakı 6,90 dollardan 2026-cı ilin müvafiq dövründə 6,09 dollara geriləyib. Bu göstəricilər idxal olunan məhsulların ümumi statistik dəyərinin fiziki həcminə bölünməsi əsasında hesablanıb.

Diqqətçəkən məqam ondan ibarətdir ki, idxalın fiziki həcmi 5,7% azaldığı halda, dəyər ifadəsində azalma 16,7% təşkil edib. Bu fərq idxal olunan məhsulların orta statistik dəyərində də ciddi eniş olduğunu göstərir.

Lakin orta statistik dəyərin azalması bütün idxal müqavilələrində qiymətlərin eyni nisbətdə aşağı düşməsi demək deyil. Məhsulların çeşidində, tərkibində və tədarük strukturunda baş verən dəyişikliklər də bu göstəriciyə təsir edə bilər.

Ümumi ərzaq idxalı artıb, kərə yağı idxalı isə azalıb

2026-cı ilin yanvar–sentyabr aylarında Azərbaycana 2 milyard 67 milyon 672 min dollar dəyərində yeyinti məhsulları idxal olunub. 2025-ci ilin eyni dövründə isə bu göstərici 1 milyard 880 milyon 465 min dollar təşkil etmişdi. Beləliklə, yeyinti məhsullarının ümumi idxalı 10% artıb. Bunun əksinə olaraq, kərə yağı və süddən hazırlanmış digər yağların idxalı 16,7% azalıb. Nəticədə sözügedən məhsulların yeyinti məhsullarının ümumi idxalındakı payı 2025-ci ilin ilk 9 ayındakı 7,25%-dən 2026-cı ilin eyni dövründə 5,49%-ə düşüb. Bu isə 1,76 faiz bəndi azalma deməkdir. 

Başqa sözlə, ötən ilin ilk 9 ayında idxal olunan hər 100 dollarlıq yeyinti məhsulunun təxminən 7,25 dolları kərə yağı və süddən hazırlanmış digər yağların payına düşürdüsə, 2026-cı ilin eyni dövründə bu məbləğ 5,49 dollara enib.

Ümumi idxalda kərə yağının payı cüzi artıb

2026-cı ilin ilk 9 ayında Azərbaycanın ümumi idxalı 13 milyard 345 milyon 920 min dollar təşkil edib. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 20,4% azdır. Kərə yağı və süddən hazırlanmış digər yağların idxalı isə 16,7% azalıb. Nəticədə bu məhsulların ümumi idxalda xüsusi çəkisi 2025-ci ilin yanvar–sentyabr aylarındakı 0,81%-dən 2026-cı ilin müvafiq dövründə 0,85%-ə yüksəlib. Beləliklə, idxalın dəyəri azalsa da, ümumi idxalın daha sürətlə azalması səbəbindən kərə yağı və süddən hazırlanmış digər yağların xüsusi çəkisi 0,04 faiz bəndi artıb.

Bitki və heyvan mənşəli digər yağların idxalı isə artıb

Gömrük statistikasında diqqətçəkən məqamlardan biri də yağ məhsullarının ayrı-ayrı kateqoriyaları üzrə fərqli dinamikanın qeydə alınmasıdır. 2026-cı ilin ilk 9 ayında Azərbaycana 223 milyon 560,55 min dollar dəyərində 139 min 420,80 ton bitki və heyvan mənşəli piylər və yağlar idxal edilib. 2025-ci ilin eyni dövründə isə bu göstərici 174 milyon 956,14 min dollar və 115 min 110,77 ton olmuşdu.Beləliklə, bu kateqoriyada idxalın dəyəri 27,8%, fiziki həcmi isə 21,1% artıb. Eyni dövrdə kərə yağı və süddən hazırlanmış digər yağların idxalında həm miqdar, həm də dəyər baxımından azalma qeydə alınıb.

Bu fərq Azərbaycanın yağ məhsulları idxalının strukturunda ayrı-ayrı məhsul qrupları üzrə müxtəlif istiqamətli dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir.

İdxalın azalması daxili bazarda kərə yağının ucuzlaşması deməkdirmi?

Rəsmi statistika Azərbaycana idxal olunan kərə yağı və süddən hazırlanmış digər yağların orta idxal dəyərinin 11,8% aşağı düşdüyünü göstərir. Lakin bu göstərici ölkənin daxili bazarında həmin məhsulların pərakəndə satış qiymətlərinin eyni nisbətdə azaldığını təsdiqləmir. Daxili bazarda qiymətlərin formalaşmasına logistika xərcləri, vergilər, ticarət əlavələri, məhsulun markası, keyfiyyəti və digər amillər təsir göstərə bilər. Digər tərəfdən, kərə yağı idxalının fiziki həcmdə azalması avtomatik olaraq daxili istehlakın azaldığını və ya yerli istehsalın artdığını göstərmir. Bunun üçün ölkədə kərə yağı istehsalının, daxili istehlakın, məhsul ehtiyatlarının və pərakəndə satış qiymətlərinin dinamikası ayrıca araşdırılmalıdır.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da