Qlobal tədarük ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən qəhvə qiymətləri artmaqda davam edir.

Marja.az xəbər verir ki, Mart ayında çatdırılma üçün (fyuçers) Arabica qəhvəsi çərşənbə günü 3,9% də bahalaşaraq 1977-ci ildən bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Təkcə 2024-cü ildə 70 faiz bahalaşan Arabica qəhvəsi, bazarlarda ən diqqətçəkən artımlardan birini qeyd edib.

Arabica-nın qiyməti bir funt üçün 3,29 dollara (kiloqramı 7,25 dollar) qalxıb. Robusta qəhvəsinin qiyməti isə yanvar fyuçers əməliyyatlarında 6,38% artaraq kiloqramı 5,55 dollara çataraq 2 ayın ən yüksək səviyyəsinə çatıb.

Braziliya və Vyetnamdan təchizat problemləri

Qiymət artımının əsasını qəhvə istehsalının liderləri olan Braziliya və Vyetnamda yaşanan ciddi hava problemləri təşkil edir. Braziliyada ilin əvvəlində baş verən şiddətli quraqlıq qəhvə məhsuluna mənfi təsir göstərib və 2025/26-cı illər üçün istehsal gözləntilərini azaldıb. Ölkənin əsas qəhvə istehsal edən bölgəsi olan Minas Geraisdə yağıntıların miqdarı tarixi orta göstəricinin cəmi 10 faizini təşkil edib. Təbii fəlakətlərin monitorinqi mərkəzi "Cemaden" bu vəziyyəti 1981-ci ildən bəri ən quraq dövr kimi xarakterizə edir.

Vyetnamda bitkinin inkişaf dövründəki quraqlıq və məhsulun başlanğıcında həddindən artıq yağıntılar məhsuldarlığı azaldıb. 2023/24 məhsul ilində Vyetnamın qəhvə istehsalı 20 faiz azalaraq 1,472 milyon tona düşüb ki, bu da son dörd ilin ən aşağı səviyyəsidir. Vyetnam qlobal Robusta istehsalında liderdir və bu azalma birbaşa Robusta qiymətlərində əks olunub.

İstehlakçılara təsir: Artan xərclər

Qiymət artımı öz təsirini təkcə istehsalçılara deyil, istehlakçılara da hiss etdirməyə başlayıb. Bloomberg-ə görə, tədarük zəncirindəki satıcılar mənfəət marjasını qorumaq üçün qiymətləri artırarkən, endirimləri ləğv edirlər. Noyabr ayında Nestlé daha kiçik paketlər və daha yüksək qiymətlər üçün planlarını açıqlayıb. Bu addım qəhvə dənələrinin bahalaşmasının istehlakçılara əks olunmasının göstəricisi kimi qiymətləndirilir.

Qlobal bazar dinamikası

Braziliyada qəhvə istehsalının azalması qlobal qəhvə bazarını təzyiq altında qoyur. "Conab", Braziliyanın 2024-cü il üçün istehsal proqnozunu azaldıb. Eyni şəkildə, USDA hesabatına görə, Braziliyanın 2024/25 istehsal gözləntisi 66,4 milyon tona düzəliş edilib. Bu azalmalar bazarlarda qıtlığı dərinləşdirir.

Gələcək gözləntilər

Qəhvə ehtiyatlarının azalması da qiymətləri dəstəkləyən amildir. ICE tərəfindən monitorinq edilən Arabica ehtiyatları son 24 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb.  Robusta ehtiyatları son aylarda azalaraq bazara təzyiqini artırdıb.

Kolumbiya, Kosta Rika və Honduras kimi digər istehsalçı ölkələrdə hava şəraiti ilə bağlı problemlər qlobal qəhvə tədarükünü təhdid etməkdə davam edir. Spekulyatorların qiymət artımına təsiri bazarda volatilliyin artmasına səbəb olur.

Qarşıdakı dövrdə qəhvə qiymətlərinin yüksək qalacağı gözlənilir. Yalnız istehsal və tədarük problemlərinin həlli bazarlarda tarazlığın təmin edə bilər.