Müsahibimiz Lütfi Zadə Texnologiya Mərkəzinin direktoru İmran Bağırovdur. Müsahibimizlə smart ofislərdən, klassik ofislərin problemlərindən və pandemiyanın şirkətlərə təsirindən bəhs etdik.

- İmran bəy, sizcə, smart ofis nədir? Doğru smart ofis texnologiyası necə seçilməlidir?

- Bu suala cavab vermək bir qədər çətindir. Çünki konkret olaraq ağıllılıq ölçən meyar yoxdur. İnsanların indiyə kimi olan inkişafının əsasını ixtisaslaşma təşkil edib. Hər kəs özünün yaxşı bacardığı işlə məşğul olub, sonra isə iqtisadi münasibətlər yaranıb. Müasir iqtisadiyyatda da hər kəs öz peşəkarlığının, ixtisaslaşmasının gücü hesabına gəlir qazanır.

Klassik ofisdə fəaliyyət göstərdiyiniz müddətdə siz hər işlə özünüz məşğul olmalısınız. Buraya internetə qoşulmaq, sosial ehtiyaclar, çay süzmək belə daxildir. Lakin bu fəaliyyətlər sizin güclü tərəfiniz deyil, hətta digər insanların sizdən daha yaxşı görə biləcəyi işdir. Siz isə buna zaman itirirsiniz.

Smart ofis ona deyilir ki, zamanınızın sizin güclü olduğunuz işlərə ayrılmasına kömək etsin. Ona görə də kovörkinqlərdə və bu kimi yerlərdə smart ofis məntiqi tətbiq olunur. Sizin bütün ehtiyaclarınız ödənilir və zamanınızı güclü olduğunuz istiqamətə sərf etməyinizə şərait yaradılır.

Smart ofis texnologiyaları isə ehtiyaca uyğun xidmət adlandırıla bilər. Ehtiyaclarınızı bir kitabxana kimi düşünün və hər şeyi lazım olduğu anda götürüb istifadə edə bildiyinizi xəyal edin. Bu, paylaşma iqtisadiyyatının bir parçasıdır.

- Azərbaycanda smart ofislərə nə dərəcədə üstünlük verilir?

- Ölkəmizdə smart ofis məntiqi indiyə qədər bir çox şirkətin öz daxilində yaratmağa çalışdığı, bəzilərinin uğurlu, digərlərinin daha həvəskar formada həyata keçirdikləri rahatlaşdırma siyasəti üzərində qurulub. Məsələn, bir çox şirkət müxtəlif xidmətlərin başqa şirkətlər tərəfindən icrasını öyrənib. Buna baxmayaraq,  ofisdənkənar işlərin idarə edilməsi üçün yenə də ofis menecerə ehtiyac var.

Azərbaycanda bu məntiq uzun müddətdir davam edir. Amma nəticədə çox şey dəyişmir. Çünki yenə də şirkətin bu sahədə fəaliyyətləri, ştatı yaranır. Növbəti mərhələ artıq bu fəaliyyətin belə kənara çıxarılmasıdır. İnsanlara sadəcə işləmək üçün yer lazımdır. Pandemiya dövründə sübut olundu ki, bu yerin ofis olması vacib deyil. Ölkəmizdə bu məsələnin effektivliyi artır. Bu yolda smart ofislərin rolu xüsusidir.

- Smart ofislər digər ofislərdən nəyi ilə səciyyələnir?

- Bu tip ofislərdə xidmətlər toplu halda əldə olunduğuna görə, həm sürətli, həm də ucuz qiymətə başa gəlir. Xidmətlərin keyfiyyətinin ölçülməsi mərkəzləşdirilmiş olur, keyfiyyətində qırılmalar baş vermir, müxtəlif istiqamətlərdə ixtisaslaşmış xidmət ala bilirsiniz.

Bu mərhələdə smart ofislərin icma effekti də var. Yəni, xidmətlərdən təkcə siz yox, ətrafınızdakı insanlar da faydalana bilir. Bu isə daha çox gəlir əldə etmək üçün qapılar açır.

- Hazırda dünyada pandemiya hökm sürür. Bir ildən artıq müddətdir işlər daha çox distant formada aparılır. Postpandemiya dövründə smart ofislərin nə kimi rolu olacaq?

- Pandemiya dövründə şirkətlərin bir çoxu anladı ki, ofisdə işləmək məcburiyyəti yoxdur. Bundan əvvəl ofisdənkənar iş sisteminə cəsarətləri çatmırdı.

Ofis bir xərcdir və onsuz da mümkündür. Eyni zamanda, insanların bir araya gəlməyi lazımdır. Amma bunun harada olacağı sualı hər kəsi düşündürür. Bu dövrdə bir çox şirkət ofisini kiçiltdi. Kovörkinq mərkəzlərinə, smart ofislərə keçənlər də oldu.

Hazırda müxtəlif düşüncələr arasında get-gəl var. Klassik ofis məntiqi öz açıq suallarını hələ də cavabsız saxlayıb. Fikrimcə, postpandemiya dövründə smart, paylanmış ofislərə daha çox ehtiyac olacaq.

- İmran bəy, smart ofis qurmaq istəyən qurum və ya şəxs nələrə üstünlük verməlidir? İlk növbədə nələr dayanır?

- İlk növbədə rezidentlərin ehtiyaclarını anlamaq lazımdır. Bunlar ən təməl ehtiyaclardan tutmuş, spesifik ehtiyaclara qədər gəlib çıxa bilər.

İnsanların öz ixtisası, bacarıqları nədirsə, bununla məşğul olmaqları üçün şərait yaradılmalıdır.

- Ənənəvi ofislərlə smart ofisləri müqayisə etdikdə nələr ixtisar olunmalıdır?

- Ənənəvi ofislərdə israf çoxdur. Çünki qeyri-effektiv idarəetmə var. İndi yeni dövr gəldiyinə görə sübut olundu ki, daha effektiv üsul mövcuddur. Ona görə də ənənəvi ofislərin bütün xidmətləri keçmişdə qalır. Yeni texnoloji həllərin vasitəsi ilə həm sürətli, həm də keyfiyyətli xidmət göstərilə bilər. Ənənəvi ofislərin ümumiyyətlə ləğv olunması imkanı var.