Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) aktivləri 2026-cı ilin ilk yarısında 944 milyon ABŞ dolları və ya 1,3% azalaraq 72 milyard 597 milyon dollara düşüb.

Marja.az ARDNF-nin 2026-cı ilin ilk yarısı üzrə investisiya fəaliyyətinin yekunlarına istinadən xəbər verir ki, Fondun aktivləri 2025-ci ilin sonunda 73 milyard 541 milyon dollar təşkil etmişdi.

Aktivlər yanvar ayında 79,5 milyard dollara yüksəldikdən sonra fevralda 79,1 milyard dollara, martda isə 73,5 milyard dollara geriləyib. Aprel və may aylarında müvafiq olaraq 75,2 milyard və 75,7 milyard dollara qədər bərpa müşahidə olunsa da, iyunda aktivlər 72,6 milyard dollara düşüb.

Beləliklə, Fondun aktivləri yanvardakı pik göstərici ilə müqayisədə təxminən 6,9 milyard dollar və ya 8,7% azalıb. Təkcə may–iyun aylarında azalma 3,1 milyard dollar və ya 4,1% təşkil edib.

Qızıl portfelin üçdə birinə yaxınlaşıb

30 iyun 2026-cı il tarixinə ARDNF-nin ümumi investisiya portfeli 72 milyard 595,1 milyon dollar olub.

Portfelin aktivlər üzrə bölgüsü belədir:

İstiqrazlar və pul bazarı alətləri – 33,8% və ya təxminən 24 milyard 537 milyon dollar;

Qızıl – 31,4% və ya 22 milyard 827,2 milyon dollar;

Səhmlər – 28,1% və ya təxminən 20 milyard 399 milyon dollar;

Daşınmaz əmlak və infrastruktur – 6,7% və ya təxminən 4 milyard 864 milyon dollar.

Fondun qızıl ehtiyatı 178,1 tona çatıb. Qızılın portfeldəki payı səhmlərin payından 3,3 faiz bəndi yüksəkdir və istiqrazlardan sonra ikinci ən böyük investisiya istiqamətidir.

İstiqrazlar və qızıl birlikdə ümumi investisiya portfelinin 65,2%-ni təşkil edir. Bu bölgü ARDNF-nin portfelində gəlirliliklə yanaşı, kapitalın qorunması və risklərin məhdudlaşdırılmasına da böyük çəki verildiyini göstərir.

Dolların yüksək payının əsas səbəblərindən biri qızıldır

ARDNF-nin investisiya portfelinin 69,7%-i və ya 50 milyard 566,1 milyon dolları ABŞ dollarında göstərilib. Lakin bu məbləğin 22 milyard 827,2 milyon dollarlıq hissəsini qızıl investisiyaları təşkil edir.

Qızıl nəzərə alınmadıqda, dollarla ifadə olunan digər investisiyaların məbləği təxminən 27 milyard 738,9 milyon dollar, portfeldəki payı isə 38,2% olur. Buna görə 69,7%-lik göstəricini yalnız dollar istiqrazlarına, səhmlərinə və ya nağd vəsaitlərə yatırım kimi qiymətləndirmək düzgün deyil.

Portfelin valyutalar üzrə digər hissəsi belə bölünüb:

Avro – 17,7%;

İngilis funt sterlinqi – 4,9%;

Digər valyutalar – 3,9%;

Çin yuanı – 2,3%;

Yapon yeni – 1,5%.

İstiqraz portfelinin 99,2%-i investisiya dərəcəlidir

ARDNF-nin istiqrazlar və pul bazarı alətləri portfelində kredit keyfiyyəti yüksək səviyyədə saxlanılıb.

Bu portfelin 28%-i “AAA”, 34,4%-i “AA”, 25,3%-i “A”, 11,5%-i isə “BBB” kredit reytinqinə malik alətlərə yatırılıb. Qeyri-investisiya dərəcəli alətlərin payı cəmi 0,8% təşkil edib.

Beləliklə, istiqraz və pul bazarı alətləri portfelinin 99,2%-i investisiya dərəcəli aktivlərdən ibarətdir. Ən yüksək reytinqli “AAA” və “AA” alətlərinin ümumi payı isə 62,4%-ə çatır. Bu göstəricilər portfel üzrə defolt və qarşı tərəf riskinin aşağı səviyyədə saxlanıldığını göstərir.

İstiqrazların 55,2%-nin müddəti 3 ildən çoxdur

İstiqrazlar və pul bazarı alətlərinin 14,7%-nin yerləşdirmə müddəti 1 ilədək, 30,1%-nin müddəti 1–3 il, 26,4%-nin müddəti 3–5 il, 28,8%-nin müddəti isə 5 ildən artıqdır.

Portfelin 44,8%-i üç ilədək, 55,2%-i isə üç ildən artıq müddətə yerləşdirilib. Bu struktur Fondun qısamüddətli likvidlik ehtiyacları ilə daha uzunmüddətli gəlirlilik hədəfləri arasında balans yaratmağa çalışdığını göstərir. Bununla yanaşı, müddəti üç ildən çox olan alətlərin üstünlük təşkil etməsi portfelin bazar faizlərindəki dəyişikliklərə həssaslığını artırır.

Şimali Amerika və Avropa əsas investisiya regionlarıdır

İnvestisiya portfelinin 27,5%-i Şimali Amerikanın, 27%-i isə Avropanın payına düşüb. Beləliklə, bu iki region birlikdə portfelin 54,5%-ni təşkil edib.

Asiyanın payı 9,9%, Yaxın Şərqin payı 1,4%, Avstraliya və Yeni Zelandiyanın payı 1,1%, Latın Amerikasının payı 0,1% olub. Afrika investisiyalarının payı isə 0,01% təşkil edib.

Coğrafi təsnifatda qızıl 31,4%, beynəlxalq maliyyə təşkilatları isə 1,6% payla ayrıca göstərilib.

ARDNF-nin portfel strukturu üç əsas xüsusiyyəti önə çıxarır: yüksək qızıl payı, istiqrazlarda güclü kredit keyfiyyəti və investisiyaların əsasən Şimali Amerika ilə Avropada cəmləşməsi.

Qızılın portfeldə 31,4%-lik paya çatması geosiyasi gərginlik, inflyasiya və valyuta risklərinə qarşı qoruyucu mövqeni gücləndirir. Eyni zamanda, qızıl faiz və dividend gəliri yaratmadığı üçün onun yüksək payı Fondun gəlirliliyini qiymətli metalın bazar qiymətindən daha çox asılı vəziyyətə gətirir.

İstiqraz portfelinin 99,2%-nin investisiya dərəcəli, 62,4%-nin isə “AAA” və “AA” reytinqli olması kredit riskinin konservativ idarə edildiyini göstərir. Səhmlərin 28,1%-lik payı isə portfelə uzunmüddətli kapital artımı potensialı qazandırır.

Aktivlərin 944 milyon dollar azalması təkcə investisiya itkisinin göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilməz. Fondun aktivlərinin dinamikasına investisiya gəlirləri ilə yanaşı, dövlət büdcəsinə transfertlər, neft-qaz gəlirlərinin daxilolmaları, valyuta məzənnələri və aktivlərin bazar qiymətlərindəki dəyişikliklər də təsir edir. 

İş elanları AzVak.az-da

ARDNF: Qızıl idarəetmədə olan ümumi vəsaitlərə mənfi töhfə vermişdir

Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu (ARDNF) maliyyə bazarlarının cari vəziyyəti və portfelə təsirini açıqlayıb.

Fonddan Marja.az-a bildirilib ki, 2026-cı ilin birinci rübündə başlanan ABŞ-İran münaqişəsi nəticəsində qlobal maliyyə və enerji bazarlarında yüksək volatillik müşahidə olunmuş və müharibə bütün investisiya istiqamətlərinə mənfi təsir göstərmişdir. İkinci rüb ərzində isə müxtəlif maliyyə alətləri üzrə qiymətlər bərpa olunmuş, müsbət gəlirlilik əldə edilmiş, qızıl isə idarəetmədə olan ümumi vəsaitlərə mənfi töhfə vermişdir.

Birinci rübün əvvəlində investorların etibarlı aktivlərə yönəlməsi dövlət istiqrazlarının qiymətlərini dəstəkləmişdir. Birinci rübün sonlarından etibarən bu meyil əksinə dönmüş, neft qiymətlərinin kəskin artımı inflyasiya gözləntilərini yenidən gücləndirmiş və inkişaf etmiş ölkələrin bazarlarında istiqrazların dəyər itirməsinə səbəb olmuşdur. Enerji qiymətlərindən qaynaqlanan inflyasiya təzyiqi ən çox Avropa bazarlarına təsir etmiş, ABŞ dolları istiqraz subportfeli isə dövr ərzində nisbi dayanıqlılıq nümayiş etdirmişdir.

Qlobal səhm bazarları birinci rübün əvvəlində müsbət nəticələr göstərmiş, lakin İran münaqişəsinin kəskinləşməsi və geosiyasi risklərin artması səbəbindən birinci rübün qalan hissəsində geriləmişdir. İkinci rübdə bazarlarda bərpa müşahidə edilmiş, süni intellekt sahəsinə investisiya marağı və atəşkəs danışıqları fonunda neft qiymətlərinin ucuzlaşması hesabına bu rüb 2020-ci ildən bəri səhm bazarları üçün ən uğurlu rüb olmuşdur. İkinci rübün sonunda texnologiya şirkətlərinin yüksək qiymətləndirilməsi ilə bağlı narahatlıqlar yarımkeçirici sektorunun səhmlərinə mənfi təsir göstərmiş və volatillik yenidən artmışdır.

Qızılın qiyməti birinci rübün əvvəlində kəskin artmış, buna ABŞ dollarının zəifləməsi və investorların dövlət istiqrazları və valyutalardan real aktivlərə yönəlməsi kimi struktur amillər səbəb olmuşdur. Birinci rübün sonunda isə qiymətlər kəskin azalmış və real faiz dərəcələrinin artımı fonunda bu eniş ikinci rüb ərzində davam etmişdir.