Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) Ərzaq Qiymətləri İndeksi (FFPI) 2026-cı ilin aprel ayında orta hesabla 130,7 bənd təşkil edib ki, bu da yenilənmiş mart səviyyəsi ilə müqayisədə 2,1 bənd (1,6 faiz) çoxdur və ardıcıl üçüncü aylıq artımı göstərir, baxmayaraq ki, artım tempi əvvəlki ayla müqayisədə daha aşağı olub.

Marja xəbər verir ki, bitki yağları, ət və taxıl üzrə qiymət indeksləri müxtəlif dərəcələrdə yüksəlib, şəkər və süd məhsullarındakı azalma isə bu artımı qismən kompensasiya edib. Tarixi səviyyələrlə müqayisədə, İndeks apreldə bir il əvvələ nisbətən 2,5 bənd (2,0 faiz) yüksək olub, lakin 2022-ci ilin mart ayında qeydə alınmış zirvə səviyyəsindən 29,6 bənd (18,4 faiz) aşağı qalıb.

FAO Taxıl Qiymətləri İndeksi apreldə orta hesabla 111,3 bənd olub ki, bu da mart ayı ilə müqayisədə 0,9 bənd (0,8 faiz), bir il əvvəllə müqayisədə isə 0,4 bənd (0,4 faiz) artım deməkdir. Aylıq artım əsas taxıl məhsulları üzrə qiymətlərin yüksəlməsi ilə əlaqədardır, yalnız sorqo və arpa istisna təşkil edib. Dünya üzrə buğda qiymətləri 0,8 faiz artıb; buna səbəb ABŞ-ın bəzi bölgələrində quraqlıq və Avstraliyada orta göstəricidən aşağı yağıntı ehtimalının artmasıdır. Qiymət artımına əlavə olaraq, yüksək enerji xərcləri və Hörmüz boğazının faktiki bağlanması ilə əlaqəli fasilələr səbəbindən gübrə qiymətlərinin yüksəlməsi fonunda fermerlərin daha az gübrə tələb edən bitkilərə keçməsi və nəticədə 2026-cı ildə buğda əkinlərinin azalacağı gözləntiləri də təsir göstərib. Beynəlxalq qarğıdalı qiymətləri mövsümi olaraq məhdud təklif və Braziliyada hava şəraiti ilə bağlı narahatlıqlar, həmçinin ABŞ-ın bəzi bölgələrində səpinə təsir edən quraqlıq səbəbindən 0,7 faiz artıb. Yüksək xam neft qiymətləri fonunda etanol tələbinin sabit qalması və gübrənin əlçatanlığı ilə bağlı narahatlıqlar da qiymətləri dəstəkləyib.

FAO-nun Düyü Qiymətləri İndeksi apreldə 1,9 faiz artıb; bu artım əsasən xam neft və onun törəmələrinin qiymətlərindəki sıçrayışdan sonra əksər düyü ixrac edən ölkələrdə istehsal və marketinq xərclərinin yüksəlməsi nəticəsində Indica və ətirli düyü qiymətlərinin bahalaşması ilə bağlıdır. Əksinə, dünya üzrə sorqo qiymətləri 4,0 faiz azalıb ki, bu da əsasən, xüsusilə Çindən idxal tələbinin zəifləməsi və əsas istehsalçı və ixracatçı ölkələrdə təklif perspektivlərinin yaxşılaşması ilə əlaqədardır.

FAO Bitki Yağları Qiymətləri İndeksi apreldə orta hesabla 193,9 bənd olub, mart ayı ilə müqayisədə 10,9 bənd (5,9 faiz) artaraq 2022-ci ilin iyulundan bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Artım palma, soya, günəbaxan və kolza yağlarının qiymətlərinin yüksəlməsi ilə bağlıdır. Beynəlxalq palma yağı qiymətləri apreldə ardıcıl beşinci ay artıb və bu əsasən bir sıra istehsalçı ölkələrdə tətbiq olunan siyasət təşviqləri və yüksək xam neft qiymətləri ilə dəstəklənən bioyanacaq sektorundan gözlənilən yüksək tələbatla bağlıdır. Bundan əlavə, qarşıdakı aylarda Cənub-Şərqi Asiyada istehsalın azalacağı ilə bağlı narahatlıqlar da qiymətlərə təzyiq göstərib. Eyni şəkildə, soya və kolza yağlarının qlobal kotirovkaları da artıb; bu isə müvafiq olaraq ABŞ və Avropa İttifaqında bioyanacaq istehsalı üçün sabit tələbatı əks etdirir. Günəbaxan yağı qiymətləri Qara dəniz regionunda davam edən məhdud təkliflə dəstəklənib, Argentinada isə mövsümi olaraq emal fəaliyyətinin artması ixrac edilə bilən ehtiyatları yüksəltdiyinə görə kotirovkalar bir qədər zəifləyib.

FAO Ət Qiymətləri İndeksi apreldə orta hesabla 129,4 bənd olub ki, bu da mart ayı ilə müqayisədə 1,6 bənd (1,2 faiz) çox və bir il əvvəlki səviyyədən 7,8 bənd (6,4 faiz) yüksəkdir və yeni rekord səviyyə təşkil edir. Artım qoyun əti istisna olmaqla bütün ət kateqoriyalarında qiymətlərin yüksəlməsi ilə əlaqədardır. Mal əti qiymətləri yeni zirvəyə çatıb; bu isə Braziliyada kəsimə hazır mal-qaranın məhdud olması və sürülərin yenidən formalaşdırılması fonunda ixrac qiymətlərinin artması ilə bağlıdır. Bundan əlavə, xüsusilə Çindən güclü beynəlxalq tələbat da qiymətləri dəstəkləyib; burada yeni üçillik qoruyucu mexanizm çərçivəsində idxal kvotaları sürətlə doldurulur. Donuz əti qiymətləri də artıb; bu artım Avropa İttifaqında mövsümi tələbatın yüksəlməsi ilə bağlı kotirovkaların möhkəmlənməsi ilə əlaqədardır, lakin Braziliyada bol təklif səbəbindən qiymətlərin aşağı düşməsi bu artımı qismən balanslaşdırıb. Quş əti qiymətləri də yüksəlib; buna səbəb Braziliyadan qiymətlərin artması və bir sıra Afrika bazarlarından güclü alış marağının Yaxın Şərqə satışların zəifləməsini kompensasiya etməsidir. Yaxın Şərqdə logistika və nəqliyyat məhdudiyyətləri səbəbindən göndərişlər Qırmızı dəniz vasitəsilə yenidən yönləndirilməli olub. Qoyun əti qiymətləri isə ümumilikdə sabit qalıb; Avstraliyada ixrac edilə bilən ehtiyatların məhdudluğu səbəbindən qiymətlərin artması Yeni Zelandiyada əsas ixrac bazarı olan Çindən tələbin zəifləməsi nəticəsində baş verən azalma ilə kompensasiya olunub.

FAO Süd Məhsulları Qiymətləri İndeksi apreldə orta hesabla 119,6 bənd olub ki, bu da mart ayı ilə müqayisədə 1,3 bənd (1,1 faiz) azdır, lakin bir il əvvəlki səviyyədən 32,1 bənd (21,2 faiz) aşağı qalır. Azalma əsasən kərə yağı və pendirin beynəlxalq kotirovkalarının aşağı düşməsi ilə əlaqədardır; bu isə yağsız süd tozunun (SMP) qiymətlərində davam edən artımı üstələyib, tam süd tozunun (WMP) qiymətləri isə ümumilikdə sabit qalıb. Kərə yağı qiymətləri iki aylıq ardıcıl artımdan sonra azalıb, pendir qiymətləri isə əsasən Avropa İttifaqında mövsümi istehsalın pik həddə çatması və Okeaniyada mövsüm sonu istehsalın gözləniləndən daha güclü olması səbəbindən bol süd təklifi fonunda eniş trendini davam etdirib. Bu şərait qaymaq ehtiyatlarının artmasına və pendir istehsalının yüksəlməsinə səbəb olub. Beynəlxalq bazarlarda davam edən rəqabət təzyiqi də xüsusilə pendir qiymətlərinə mənfi təsir göstərib. Əksinə, yağsız süd tozunun qiymətləri artım trendini davam etdirərək 2022-ci ilin oktyabrından bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb; buna Şimali Afrika, Yaxın Şərq və Cənub-Şərqi Asiyadan güclü idxal tələbi səbəb olub. Bu arada, tam süd tozunun qiymətləri ümumilikdə sabit qalıb; Okeaniyada bol ixrac təklifi və əsas bazarlardan, o cümlədən Çindən zəif tələbat səbəbindən baş verən azalma Avropa İttifaqında qiymətlərin möhkəmlənməsi ilə kompensasiya olunub.

FAO Şəkər Qiymətləri İndeksi apreldə orta hesabla 88,5 bənd olub ki, bu da mart ayı ilə müqayisədə 4,3 bənd (4,7 faiz), bir il əvvəlki səviyyə ilə müqayisədə isə 23,8 bənd (21,2 faiz) azdır. Apreldəki azalma əsasən cari mövsümdə qlobal təklifin bol olacağı gözləntiləri ilə bağlıdır; buna xüsusilə Çin və Tailand kimi əsas Asiya istehsalçı ölkələrində istehsal perspektivlərinin yaxşılaşması təsir edib. Braziliyanın əsas cənub becərmə bölgələrində əlverişli hava şəraitində yeni məhsul yığımının başlanması da beynəlxalq şəkər qiymətlərinin ümumi azalmasına əlavə töhfə verib.

İş elanları AzVak.az-da