Azərbaycanın xarici ticarət profisiti 8 milyard dollara yaxınlaşıb – İxrac artıb, idxal kəskin azalıb

Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 2026-cı ilin ilk 6 ayında 24 milyard 661,3 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 261 milyon dollar və ya 1,1% çoxdur.

Marja.az Dövlət Gömrük Komitəsinin xarici ticarət üzrə gömrük statistikasına istinadən xəbər verir ki, dövriyyədəki cüzi artımın arxasında ixrac və idxalın bir-birinə əks istiqamətdə kəskin dəyişməsi dayanır.

İxrac 3,4 milyard dollar artdı, idxal 3,2 milyard dollar azaldı

2026-cı ilin yanvar–iyun aylarında Azərbaycanın ixracı 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 3 milyard 442,1 milyon dollar və ya 26,7% artaraq 16 milyard 320,2 milyon dollara çatıb.

Eyni dövrdə idxal 3 milyard 181 milyon dollar və ya 27,6% azalaraq 11 milyard 522,1 milyon dollardan 8 milyard 341,1 milyon dollara düşüb.

Beləliklə, ixracdakı güclü artım idxaldakı kəskin azalma ilə müşayiət olunsa da, bu dəyişikliklər bir-birini böyük ölçüdə kompensasiya etdiyi üçün ümumi xarici ticarət dövriyyəsi cəmi 1,1% böyüyüb.

Ticarət profisiti təxminən 6 dəfə artdı

İxracın artması və idxalın azalması Azərbaycanın xarici ticarət balansını əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib.

2025-ci ilin ilk yarısında 1 milyard 356 milyon dollar olan müsbət ticarət saldosu 2026-cı ilin eyni dövründə 7 milyard 979,1 milyon dollara yüksəlib. Beləliklə, profisit 6 milyard 623,1 milyon dollar və ya 5,9 dəfə artıb.

İxracın idxalı qarşılama səviyyəsi də 111,8%-dən 195,7%-ə yüksəlib. Başqa sözlə, 2026-cı ilin ilk yarısında hər 100 dollarlıq idxala qarşı təxminən 196 dollarlıq ixrac həyata keçirilib.

İtaliya liderliyini qoruyub, lakin dövriyyə azalıb

İtaliya Azərbaycanın ən böyük xarici ticarət tərəfdaşı olaraq qalıb. Bununla belə, iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsi 481,6 milyon dollar və ya 7,7% azalaraq 5 milyard 760,2 milyon dollara düşüb. İtaliyanın ümumi dövriyyədəki payı 25,58%-dən 23,36%-ə geriləyib.

Böyük Britaniya ticarət tərəfdaşları arasında ən sürətli yüksəlişi göstərərək ikinci yerə çıxıb. Bu ölkə ilə ticarət dövriyyəsi 661,2 milyon dollardan 3 milyard 622 milyon dollara çatıb. Artım 2 milyard 960,8 milyon dollar və ya 447,8% təşkil edib. Böyük Britaniyanın ümumi dövriyyədəki payı 2,71%-dən 14,69%-ə yüksəlib.

Türkiyə ilə ticarət dövriyyəsi 3,1% azalaraq 2 milyard 811,4 milyon dollar təşkil edib. Türkiyənin payı 11,89%-dən 11,40%-ə enib və ölkə sıralamada ikinci yerdən üçüncü yerə düşüb.

Çinlə ticarət dövriyyəsi 133,7 milyon dollar və ya 6,4% artaraq 2 milyard 222,6 milyon dollara çatıb. Çinin payı 8,56%-dən 9,01%-ə yüksəlib.

İş elanları AzVak.az-da

Rusiya ilə dövriyyədə kəskin azalma

Rusiya ilə ticarət dövriyyəsi 791,9 milyon dollar və ya 31,4% azalaraq 1 milyard 728,3 milyon dollara düşüb. Rusiyanın ümumi dövriyyədəki payı 10,33%-dən 7,01%-ə geriləyib. Nəticədə Rusiya Azərbaycanın üçüncü ən böyük ticarət tərəfdaşı mövqeyindən beşinci yerə düşüb.

Almaniya ilə dövriyyə 25,3% azalaraq 572,9 milyon dollar, Çexiya ilə dövriyyə isə 9,2% artaraq 529,7 milyon dollar təşkil edib.

Gürcüstan 574,9 milyon dollarla altıncı, Bolqarıstan 520,2 milyon dollarla doqquzuncu, Yunanıstan isə 497,9 milyon dollarla onuncu yerdə qərarlaşıb. ABŞ, Qazaxıstan və Rumıniya 2026-cı ilin ilk yarısında Azərbaycanın ilk on ticarət tərəfdaşı siyahısından çıxıb.

İxrac artımının əsas mənbəyi Böyük Britaniya oldu

İtaliya 5 milyard 503,6 milyon dollarla Azərbaycanın əsas ixrac bazarı olaraq qalsa da, bu ölkəyə ixrac 489,5 milyon dollar və ya 8,2% azalıb. İtaliyanın ümumi ixracdakı payı 46,54%-dən 33,72%-ə düşüb.

Böyük Britaniyaya ixrac isə 517,1 milyon dollardan 3 milyard 475,3 milyon dollara yüksəlib. Artım 2 milyard 958,2 milyon dollar və ya 6,7 dəfə təşkil edib. Bu ölkənin ixracdakı payı 4,02%-dən 21,29%-ə çatıb.

Cədvəllərdə təqdim edilən göstəricilərə əsasən, Azərbaycanın ümumi ixracındakı 3 milyard 442,1 milyon dollarlıq artımın təxminən 86%-i Böyük Britaniyaya ixracın genişlənməsi hesabına formalaşıb.

Türkiyəyə ixrac 2,2% azalaraq 1 milyard 678,4 milyon dollar, Rusiyaya ixrac isə 3,1% artaraq 608,6 milyon dollar olub.

Gürcüstana ixrac 52,5% artaraq 502,8 milyon dollara, Bolqarıstana ixrac 28,4% artaraq 487,7 milyon dollara, Yunanıstana ixrac isə 21,4% yüksələrək 452,2 milyon dollara çatıb.

Rumıniyaya ixrac 28,1% azalaraq 276,5 milyon dollara düşüb. İsveçrə 363,7 milyon dollarlıq göstərici ilə Azərbaycanın əsas ixrac bazarları siyahısına daxil olub.

Çindən idxal artıb, Rusiyadan idxal 42% azalıb

Çin Azərbaycanın ən böyük idxal mənbəyi mövqeyini daha da möhkəmləndirib. Bu ölkədən idxal 122,3 milyon dollar və ya 6% artaraq 2 milyard 165 milyon dollara çatıb. Ümumi idxalda Çinin payı 17,73%-dən 25,96%-ə yüksəlib.

Türkiyədən idxal 53,7 milyon dollar və ya 4,5% azalaraq 1 milyard 133 milyon dollar təşkil etsə də, ölkə sıralamada üçüncü yerdən ikinci yerə qalxıb. Türkiyənin idxaldakı payı 10,30%-dən 13,58%-ə yüksəlib.

Rusiyadan idxal isə 810 milyon dollar və ya 42% azalaraq 1 milyard 119,7 milyon dollara düşüb. Rusiyanın idxaldakı payı 16,75%-dən 13,42%-ə geriləyib və ölkə ikinci yerdən üçüncü yerə enib.

ABŞ-dan idxal 26,2% azalaraq 409,8 milyon dollar, Almaniyadan idxal 24,4% azalaraq 338,1 milyon dollar təşkil edib. İrandan idxal isə 1,5% artaraq 297 milyon dollara çatıb.

İtaliya 256,6 milyon dollar, Belarus 206,9 milyon dollar, Yaponiya 147,5 milyon dollar və Böyük Britaniya 146,7 milyon dollarlıq göstərici ilə Azərbaycanın ilk on idxal mənbəyi sırasında yer alıb.

2026-cı ilin ilk yarısında Azərbaycanın xarici ticarət göstəricilərində əsas dəyişiklik dövriyyənin böyüməsi deyil, onun strukturunun kəskin şəkildə ixracın xeyrinə dəyişməsidir. İxracın 26,7% artması və idxalın 27,6% azalması nəticəsində ticarət profisiti təxminən 8 milyard dollara çatıb.

Bununla belə, ixrac artımının böyük hissəsinin Böyük Britaniya istiqamətindəki sıçrayışdan qaynaqlanması artımın ölkələr üzrə bərabər paylanmadığını göstərir. İdxalda isə ümumi azalmanın fonunda Çinin payının 26%-ə yaxınlaşması və üç əsas ölkənin məcmu payının yüksəlməsi tədarük coğrafiyasında konsentrasiyanın artdığına işarə edir.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da