2026-cı ilin yanvar–iyun aylarında Azərbaycanın neft-qaz sektoruna daxil olan mallar üzrə ixracının statistik dəyəri 10 milyard 771 milyon 875,6 min ABŞ dolları təşkil edib.

Marja.az Dövlət Gömrük Komitəsinin xarici ticarət üzrə gömrük statistikasına istinadən xəbər verir ki, 2025-ci ilin eyni dövründə neft-qaz sektorunun ixracı 11 milyard 124 milyon 100,1 min dollar olmuşdu. Beləliklə, neft-qaz məhsullarının ixrac dəyəri illik müqayisədə 352 milyon 224,5 min dollar və ya 3,2% azalıb.

Neft-qaz sektorunun ümumi ixracdakı payı kəskin geriləyib

Azərbaycanın ümumi ixracı 2026-cı ilin ilk yarısında 16 milyard 320 milyon 238,7 min dollara çatıb. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 12 milyard 878 milyon 165,9 min dollar təşkil etmişdi.

Ümumi ixrac 26,7% artsa da, neft-qaz sektorunun ixracı azalıb. Nəticədə sektorun ümumi ixracdakı payı 86,38%-dən 66%-ə düşüb.

Başqa sözlə, neft-qaz sektorunun ixracdakı xüsusi çəkisi bir il ərzində 20,38 faiz bəndi azalıb. Bu dinamika ümumi ixrac artımının neft-qaz məhsulları deyil, digər mallar hesabına formalaşdığını göstərir.

Xam neft ixracı 1,9 milyon ton azalıb

2026-cı ilin yanvar–iyun aylarında Azərbaycan 10 milyon 125 min 467 ton xam neft və xam neft məhsulları ixrac edib. İxracın statistik dəyəri 6 milyard 231 milyon 422,2 min dollar olub.

2025-ci ilin eyni dövründə isə 12 milyon 46 min 353 ton xam neft ixrac edilmiş, onun statistik dəyəri 6 milyard 409 milyon 319,1 min dollar təşkil etmişdi.

Beləliklə, xam neft ixracı fiziki həcmdə 1 milyon 920 min 885 ton və ya 15,9% azalıb. İxracın dəyəri isə 177 milyon 896,8 min dollar və ya 2,8% geriləyib.

Xam neft ixracının dəyərinin həcmdən daha zəif azalması orta ixrac qiymətinin yüksəlməsi ilə əlaqədardır. Hesablama əsasında bir ton xam neftin orta statistik ixrac dəyəri 2025-ci ilin ilk yarısındakı 532 dollardan 2026-cı ilin eyni dövründə təxminən 615 dollara yüksəlib. Artım 15,7% təşkil edib.

Xam neftin Azərbaycanın ümumi ixracındakı payı isə 49,77%-dən 38,18%-ə enib.

Təbii qazın ixrac həcmi artıb, dəyəri azalıb

Hesabat dövründə Azərbaycan 12 milyard 430 milyon 833 min kubmetr təbii qaz ixrac edib. Təbii qaz ixracının statistik dəyəri 4 milyard 105 milyon 156,5 min dollar təşkil edib.

2025-ci ilin ilk yarısında 12 milyard 364 milyon 985 min kubmetr qaz ixrac edilmiş, onun dəyəri 4 milyard 541 milyon 622,2 min dollar olmuşdu.

Beləliklə, təbii qaz ixracı fiziki həcmdə 65 milyon 848 min kubmetr və ya 0,5% artıb. Buna baxmayaraq, qaz ixracının dəyəri 436 milyon 465,7 min dollar və ya 9,6% azalıb.

Hesablama göstərir ki, ixrac olunan qazın hər min kubmetrinə düşən orta statistik dəyər təxminən 367 dollardan 330 dollara enib. Bu, 10,1%-lik azalmadır.

Təbii qazın ümumi ixracdakı payı da 35,27%-dən 25,15%-ə düşüb.

Neft məhsullarının ixracında güclü sıçrayış

Xam neftdən başqa neft məhsullarının ixracında isə əks dinamika qeydə alınıb.

2026-cı ilin ilk 6 ayında bu kateqoriya üzrə 486 min 643,6 ton məhsul ixrac edilib. İxracın statistik dəyəri 385 milyon 852,8 min dollar təşkil edib. 2025-ci ilin eyni dövründə 281 min 691,7 ton neft məhsulu 140 milyon 756,9 min dollara ixrac olunmuşdu. Nəticədə neft məhsullarının ixracı fiziki həcmdə 204 min 951,9 ton və ya 72,8%, dəyər ifadəsində isə 245 milyon 95,9 min dollar və ya 174,1% artıb.

Bir ton məhsula düşən orta statistik ixrac dəyəri 500 dollardan 793 dollara yüksəlib. Artım 58,7% təşkil edib.

Neft koksu və bitum ixracı da artıb

Neft koksunun ixracı 98 min 660 tondan 116 min 551,2 tona yüksəlib. Artım 17 min 891,2 ton və ya 18,1% olub. Bu məhsulun ixrac dəyəri 31 milyon 158,6 min dollardan 46 milyon 405,5 min dollara çatıb. Dəyər ifadəsində artım 15 milyon 246,9 min dollar və ya 48,9% təşkil edib.

Neft bitumunun ixracı isə 3 min 832,5 tondan 8 min 109,5 tona yüksəlib. Fiziki həcmdə artım 2,1 dəfə, statistik dəyərdə artım isə 2,3 dəfə olub. Bitum ixracının dəyəri 1 milyon 0,9 min dollardan 2 milyon 341,3 min dollara çatıb.

2026-cı ilin ilk yarısında Azərbaycanın neft-qaz ixracında əsas təzyiq təbii qaz gəlirlərinin və xam neftin fiziki ixrac həcminin azalmasından qaynaqlanıb. Xam neftin orta ixrac dəyərinin yüksəlməsi hasilat və ya ixrac həcmindəki azalmanın maliyyə təsirini qismən yumşaldıb. Təbii qazda isə ixrac həcminin cüzi artmasına baxmayaraq, orta statistik dəyərin azalması ümumi ixrac dəyərinin 436 milyon dollardan çox geriləməsinə səbəb olub.

Digər tərəfdən, emal olunmuş neft məhsullarının ixracındakı 174%-lik artım sektor daxilində daha yüksək əlavə dəyərli məhsulların rolunun gücləndiyini göstərir. Lakin bu artım xam neft və qaz ixracındakı azalmanı tam kompensasiya etməyib.

Hər gün yeni vakansiyalar - AzVak.az-da