ABŞ Prezidenti Donald Tramp yeni Fed sədri ilə bağlı qərarını verib. Marja.az xəbər verir ki, Tramp "Truth Social"da etdiyi paylaşımda yeni Fed sədri namizədinin Kevin Uorş (Kevin Walsh ) olduğunu açıqlayıb. O, FED-in İdarə Heyətinin keçmiş üzvüdür. 

Kevini uzun müddətdir tanıdığını bildirən Tramp, “Onun FED-in ən böyük sədrlərindən biri, bəlkə də ən yaxşısı kimi tarixə düşəcəyinə heç bir şübhəm yoxdur. Hər şeydən önəmlisi, o tam mənada ‘mükəmməldir’ və sizi əsla məyus etməyəcək. Təbriklər, Kevin!” ifadələrini işlədib.

Tramp, faiz endirimlərində gecikdiyi üçün hazırkı sədr Cerom Pauelli tez-tez tənqid edirdi.

Bazarlar nə qədər faiz endirimi gözləyir?

Yeni sədrin namizədliyinin açıqlanmasından sonra faiz endirimi gözləntiləri dəyişməyib. Bazarlar Trampın FED sədrliyinə namizəd kimi Kevin Uorşu açıqlamasından sonra FED-dən bu il 2 dəfə faiz endirimi gözləntilərini qiymətləndirməyə davam edir.

55 yaşlı Uorşun seçilməsi, onun Fed-də əvvəlki təcrübəsi və Uoll-Stritin Trampın bütün göstərişlərini icra etməyəcəyi qənaəti səbəbindən, ehtimal ki, bazarlarda ciddi dalğalanma yaratmayacaq.

Vəzifəsinə nə vaxt başlayacaq?

Pauellin vəzifə müddəti may ayında başa çatacaq. Uorş may ayından etibarən vəzifəsinə başlayacaq.

Uorşun FED sədri kimi kresloya oturacağı ilk iclas 16–17 iyun tarixlərində keçiriləcək.

Pauellin 2018-ci ildə, Trampın birinci prezidentlik dövründə təsdiqlənməsindən bəri Tramp siyasətçiləri ardıcıl şəkildə faiz dərəcələrini aqressiv şəkildə aşağı salmağa çağırıb. 2025-ci ilin sonlarında ardıcıl üç faiz endirimi həyata keçirilsə də, prezident təzyiqləri davam etdirərək daha aşağı faizlər tələb edib və Pauelli FED-in Vaşinqtondakı baş qərargahının genişmiqyaslı yenidənqurulması zamanı yaranan xərclərə görə tənqid edib.

Trampın Uorşu namizəd göstərməsi ABŞ mərkəzi bankı üçün son onilliklərin ən həssas dövrlərindən birinə təsadüf edir — inflyasiya tam nəzarət altına alınmayıb, dövlət borclanması artır və FED pul siyasətini necə apardığı ilə bağlı misli görünməmiş siyasi təzyiqlə üz-üzədir.

Son olaraq, Ədliyyə Nazirliyi Pauelli tikinti layihəsi ilə bağlı istintaqa çağırıb. Qeyri-adi dərəcədə sərt cavabında Pauell bu addımın FED-i Trampın göstərişlərinə tabe etdirmək və siyasəti daha da yumşaltmaq üçün “bəhanə” olduğunu bildirib.

Bu kontekstdə, mərkəzi bank etibarlılığının əsas dayağı olan Fed-in müstəqilliyi ilə bağlı suallar akademik müzakirə müstəvisindən real narahatlıq səviyyəsinə keçib. Tramp və administrasiyanın digər rəsmiləri Ağ Evin nəzarətinin gücləndirilməsindən tutmuş, faiz dərəcələrinin müəyyənləşdirilməsi mexanizminin dəyişdirilməsinə, o cümlədən sədrin faiz qərarları zamanı prezidentlə məsləhətləşməyə məcbur edilməsinə qədər müxtəlif ideyalar irəli sürüblər.

Lakin problemlər təkcə siyasi xarakter daşımır.

Tramp inflyasiyanın aradan qaldırıldığını iddia etsə də, bu göstərici hələ də Fed-in 2%-lik hədəfindən xeyli uzaqdadır. Eyni zamanda, əmək bazarı zəifləyib və iqtisadiyyat “nə işdən çıxarma, nə də işə qəbul” mühitindədir ki, bu da Fed siyasəti üçün əlavə çətinlik yaradır.

Hər halda, bazarlar yeni sədrdən böyük addımlar gözləmir. Treyderlər bu il maksimum iki əlavə faiz endirimini qiymətləndirir və əsas federal fondlar dərəcəsinin siyasətçilərin iqtisadi artımı nə stimullaşdıran, nə də zəiflədən “neytral” səviyyə kimi göstərdiyi təxminən 3%-də qərarlaşacağını gözləyirlər.

Daha bir məsələ isə Pauellin taleyi ilə bağlıdır.

Tarixən sədrlər vəzifədən kənarlaşdırıldıqdan sonra Fed-dəki mövqelərindən istefa veriblər. Lakin bu dəfə fərqli ola bilər. Pauellin idarəçi kimi daha iki illik səlahiyyət müddəti qalır və o, Fed-in müstəqilliyini zəiflətmək cəhdlərinə qarşı sipər rolunu oynamaq üçün bu müddəti davam etdirməyi seçə bilər.