Azərbaycanın xarici ticarət profisiti 5,9 dəfə artıb – İdxal 3,7 milyard dollar azalıb

2026-cı ilin yanvar–iyul aylarında Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi cəmi 1,3 faiz artsa da, ixrac və idxalın dinamikasında kəskin fərqlənmə qeydə alınıb. İxrac 27 faiz artıb, idxal isə 27,4 faiz azalıb. Nəticədə ölkənin xarici ticarət profisiti 9,5 milyard dollara yaxınlaşıb.

Marja.az Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatları əsasında hesablayıb ki, 2026-cı ilin ilk 7 ayında Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 29 milyard 216 milyon 296 min dollar təşkil edib.

2025-ci ilin eyni dövründə xarici ticarət dövriyyəsi 28 milyard 841 milyon 814 min dollar olmuşdu. Beləliklə, illik müqayisədə dövriyyə 374 milyon 482 min dollar və ya 1,3 faiz artıb.

Xarici ticarət dövriyyəsindəki məhdud artıma baxmayaraq, ixracın yüksəlməsi və idxalın kəskin azalması ticarət balansında ciddi dəyişiklik yaradıb.

İxrac 4,1 milyard dollar artıb

2026-cı ilin yanvar–iyul aylarında Azərbaycandan 19 milyard 335 milyon 588 min dollar dəyərində məhsul ixrac edilib. 2025-ci ilin müvafiq dövründə ixracın dəyəri 15 milyard 226 milyon 994 min dollar təşkil etmişdi. Beləliklə, Azərbaycanın ixracı illik müqayisədə 4 milyard 108 milyon 594 min dollar və ya 27 faiz artıb.

Hesabat dövründə orta aylıq ixrac:

- 2025-ci ildə 2 milyard 175 milyon dollar;

- 2026-cı ildə 2 milyard 762 milyon dollar təşkil edib.

Orta aylıq ixrac məbləği təxminən 587 milyon dollar artıb.

İdxal 27,4 faiz azalıb

2026-cı ilin ilk 7 ayında Azərbaycana 9 milyard 880 milyon 708 min dollar dəyərində məhsul idxal olunub. Ötən ilin eyni dövründə idxalın dəyəri 13 milyard 614 milyon 820 min dollar idi. İllik müqayisədə idxal 3 milyard 734 milyon 112 min dollar və ya 27,4 faiz azalıb.

Orta aylıq idxal göstəricisi isə 1 milyard 945 milyon dollardan 1 milyard 412 milyon dollara düşüb. Beləliklə, ölkənin orta aylıq idxal xərci 533 milyon dollardan çox azalıb.

Xarici ticarət profisiti 7,8 milyard dollar böyüyüb

İxracın artması və idxalın azalması nəticəsində Azərbaycanın müsbət xarici ticarət saldosu kəskin yüksəlib. 1025-ci ilin ilk 7 ayında xarici ticarət profisiti 1 milyard 612 milyon 175 min dollar olduğu halda, 2026-cı ilin eyni dövründə 9 milyard 454 milyon 881 min dollara çatıb.

Beləliklə, müsbət saldo:

- məbləğ ifadəsində 7 milyard 842 milyon 706 min dollar;

- faiz ifadəsində 486,5 faiz artıb.

Başqa sözlə, Azərbaycanın xarici ticarət profisiti bir il ərzində 5,9 dəfə böyüyüb.

İxrac idxalı təxminən iki dəfə üstələyib

2025-ci ilin ilk 7 ayında ixrac gəlirləri idxal xərclərinin 111,8 faizinə bərabər idi. 2026-cı ilin eyni dövründə bu göstərici 195,7 faizə yüksəlib. Bu o deməkdir ki, 2025-ci ildə hər 100 dollarlıq idxala qarşı 111,8 dollarlıq ixrac düşürdüsə, 2026-cı ildə hər 100 dollarlıq idxala qarşı 195,7 dollarlıq ixrac qeydə alınıb.

İxracın idxalı qarşılama səviyyəsi bir il ərzində 83,9 faiz bəndi yüksəlib.

Apreldə ixrac 4,2 milyard dolları keçib

2026-cı ilin ilk 7 ayında ən yüksək aylıq ixrac göstəricisi apreldə qeydə alınıb. Həmin ay Azərbaycandan 4 milyard 201 milyon 388 min dollar dəyərində məhsul ixrac edilib. Apreldə idxal 1 milyard 520 milyon 121 min dollar, müsbət xarici ticarət saldosu isə 2 milyard 681 milyon 267 min dollar təşkil edib. Aprel ayının ixracı 2025-ci ilin eyni ayı ilə müqayisədə 1 milyard 802 milyon 567 min dollar və ya 75,1 faiz artıb.

Bu, 2026-cı ilin ilk 7 ayı üzrə həm ən yüksək aylıq ixrac, həm də ən böyük aylıq xarici ticarət profisitidir.

İxrac 7 ayın 5-də artıb

2026-cı ilin aylıq ixrac göstəricilərinin 2025-ci ilin eyni ayları ilə müqayisəsi belədir:

- yanvar – 803 milyon 158 min dollar və ya 26,4 faiz azalma;

- fevral – 979 milyon 327 min dollar və ya 56,7 faiz artım;

- mart – 1 milyard 114 milyon 299 min dollar və ya 68,8 faiz artım;

- aprel – 1 milyard 802 milyon 567 min dollar və ya 75,1 faiz artım;

- may – 125 milyon 148 min dollar və ya 5,6 faiz azalma;

- iyun – 473 milyon 330 min dollar və ya 25,2 faiz artım;

- iyul – 667 milyon 377 min dollar və ya 28,4 faiz artım.

Beləliklə, ixrac yanvar və may aylarında azalsa da, digər 5 ayda ötən ilin eyni dövrünü üstələyib.

İdxal bütün aylarda azalıb

İxracdan fərqli olaraq, 2026-cı ilin ilk 7 ayının hamısında idxal 2025-ci ilin müvafiq aylarından aşağı olub.

İdxal üzrə illik dəyişiklik:

- yanvar – 749 milyon 978 min dollar və ya 36,5 faiz azalma;

- fevral – 788 milyon 658 min dollar və ya 37,8 faiz azalma;

- mart – 119 milyon 683 min dollar və ya 7,8 faiz azalma;

- aprel – 949 milyon 821 min dollar və ya 38,5 faiz azalma;

- may – 538 milyon 296 min dollar və ya 29,4 faiz azalma;

- iyun – 34 milyon 635 min dollar və ya 2,2 faiz azalma;

- iyul – 553 milyon 41 min dollar və ya 26,4 faiz azalma təşkil edib.

Ən böyük idxal azalması məbləğ ifadəsində apreldə, faiz ifadəsində də təxminən həmin ayda qeydə alınıb.

2026-cı ilin ilk 7 ayında idxalın bütün aylarda azalması geriləmənin təkcə bir aylıq və ya təsadüfi dəyişiklik olmadığını göstərir.

İyulda ixrac 3 milyard dolları keçib

2026-cı ilin iyul ayında Azərbaycanın ixracı 3 milyard 15 milyon 368 min dollar təşkil edib.

İyun ayı ilə müqayisədə ixrac:

- 665 milyon 20 min dollar;

- 28,3 faiz artıb.

İyulda idxal 1 milyard 539 milyon 774 min dollar olub. Aylıq müqayisədə idxal cəmi 17 milyon 64 min dollar və ya 1,1 faiz yüksəlib. Nəticədə iyul ayının müsbət xarici ticarət saldosu 1 milyard 475 milyon 593 min dollara çatıb. İyunla müqayisədə saldo 647 milyon 956 min dollar və ya 78,3 faiz artıb.

2025-ci ilin iyul ayı ilə müqayisədə isə:

- ixrac 667 milyon 377 min dollar və ya 28,4 faiz artıb;

- idxal 553 milyon 41 min dollar və ya 26,4 faiz azalıb;

- müsbət saldo 1 milyard 220 milyon 417 min dollar və ya 478,3 faiz yüksəlib.

2026-cı ilin bütün ayları profisitlə başa çatıb

2025-ci ilin fevral ayında Azərbaycanın xarici ticarət balansında 357 milyon 340 min dollar, apreldə isə 71 milyon 120 min dollar kəsir yaranmışdı.

2026-cı ilin ilk 7 ayında isə heç bir ayda xarici ticarət kəsiri qeydə alınmayıb.

Aylıq müsbət saldo belə olub:

- yanvar – 933 milyon 636 min dollar;

- fevral – 1 milyard 410 milyon 645 min dollar;

- mart – 1 milyard 328 milyon 429 min dollar;

- aprel – 2 milyard 681 milyon 267 min dollar;

- may – 797 milyon 672 min dollar;

- iyun – 827 milyon 637 min dollar;

- iyul – 1 milyard 475 milyon 593 min dollar.

Ən aşağı profisit mayda, ən yüksək profisit isə apreldə qeydə alınıb.

Profisitin yarısı ixracdan, yarısı idxalın azalmasından gəlib

Azərbaycanın xarici ticarət profisiti bir il ərzində 7 milyard 843 milyon dollar artıb.

Bu artımın:

- 4 milyard 109 milyon dolları və ya 52,4 faizi ixracın yüksəlməsi;

- 3 milyard 734 milyon dolları və ya 47,6 faizi idxalın azalması hesabına formalaşıb.

Bu nəticə göstərir ki, xarici ticarət balansındakı yaxşılaşmanı yalnız ixracın artımı ilə izah etmək düzgün olmazdı. Profisitin təxminən yarısı ölkənin idxala daha az vəsait xərcləməsindən yaranıb.

Dövriyyə demək olar dəyişməyib

İxrac və idxalda çox böyük dəyişikliklər baş versə də, ümumi xarici ticarət dövriyyəsi cəmi 374 milyon dollar və ya 1,3 faiz artıb.

Bunun səbəbi ixracdakı 4,1 milyard dollarlıq artımın idxaldakı 3,7 milyard dollarlıq azalma ilə böyük ölçüdə kompensasiya edilməsidir.

Beləliklə, xarici ticarətin ümumi həcmi demək olar sabit qalsa da, onun strukturu Azərbaycanın xeyrinə ciddi şəkildə dəyişib. İxracın xarici ticarət dövriyyəsindəki payı 52,8 faizdən 66,2 faizə yüksəlib, idxalın payı isə 47,2 faizdən 33,8 faizə düşüb.

İxracın aylıq dəyişkənliyi yüksəkdir

2026-cı ilin aprelində ixrac 4,2 milyard dollara yüksəldikdən sonra mayda 2,1 milyard dollara düşüb. Bir ay ərzində ixrac 2 milyard 110 milyon dollar və ya 50,2 faiz azalıb.

Sonrakı aylarda isə ixrac yenidən artaraq iyunda 2,35 milyard dollara, iyulda isə 3,02 milyard dollara çatıb.

Bu qədər yüksək aylıq dəyişkənlik ixrac gəlirlərinin müəyyən məhsulların qiymətindən, iri partiyaların göndərilmə vaxtından və xarici bazar konyunkturundan asılılığının davam etdiyini göstərir.

Daha dayanıqlı nəticə üçün qeyri-neft-qaz ixracının və yüksək əlavə dəyər yaradan məhsulların ümumi ixracdakı payının artırılması vacib olaraq qalır.

İş elanları AzVak.az-da