2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında Bakı Fond Birjasında (BFB) ticarət dövriyyəsi azalsa da, bağlanmış əqdlərin sayında kəskin artım qeydə alınıb.

Marja.az Bakı Fond Birjasının açıqladığı statistikaya istinadən xəbər verir ki, 2026-cı ilin ilk yarısında BFB-də əqdlərin ümumi həcmi 23 milyard 830 milyon 953 min manat təşkil edib. Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 12 milyard 791 milyon 553 min manat və ya 34,9 faiz azdır. Ötən ilin yanvar-iyun aylarında BFB-də əqdlərin ümumi həcmi 36 milyard 622 milyon 506 min manat olmuşdu.

Bununla belə, əqdlərin sayı ciddi artıb. 2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında BFB-də 35 min 442 əqd bağlanılıb. 2025-ci ilin eyni dövründə bu göstərici 15 min 257 olmuşdu. Beləliklə, əqdlərin sayı 20 min 185 ədəd və ya 132,3 faiz artıb.

Orta gündəlik ticarət həcmi isə 332 milyon 932 min manatdan 212 milyon 776 min manata düşüb. Bu, illik müqayisədə 120 milyon 156 min manat və ya 36,1 faiz azalma deməkdir. Əvəzində orta gündəlik əqd sayı 139-dan 316,45-ə yüksəlib.

Ən böyük azalma dövlət qiymətli kağızlarında olub

Hesabat dövründə dövlət qiymətli kağızları üzrə əqdlərin həcmi 708 milyon 398 min manat təşkil edib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövründə 3 milyard 423 milyon 65 min manat idi. Beləliklə, dövlət qiymətli kağızları bazarında ticarət həcmi 2 milyard 714 milyon 667 min manat və ya 79,3 faiz azalıb.

Dövlət qiymətli kağızlarının ilkin bazarında həcm 1 milyard 515 milyon manatdan 200 milyon 9 min manata, təkrar bazarında isə 1 milyard 908 milyon 65 min manatdan 508 milyon 389 min manata enib.

AMB notlarında artım qeydə alınıb

Azalma fonunda Azərbaycan Mərkəzi Bankının notları üzrə dövriyyədə artım müşahidə edilib. 2026-cı ilin ilk yarısında AMB notları üzrə əqdlərin həcmi 809 milyon 343 min manat olub. Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 160 milyon 677 min manat və ya 24,8 faiz çoxdur.

AMB notları üzrə əqdlərin sayı da 166-dan 197-yə yüksəlib.

Korporativ qiymətli kağızlarda həcm azalıb, əqd sayı kəskin artıb

Korporativ qiymətli kağızlar bazarında əqdlərin həcmi 2025-ci ilin yanvar-iyun aylarındakı 635 milyon 699 min manatdan 2026-cı ilin eyni dövründə 309 milyon 675 min manata düşüb. Bu, 326 milyon 24 min manat və ya 51,3 faiz azalma deməkdir. Lakin bu bazarda əqdlərin sayı 11 min 616-dan 32 min 53-ə yüksəlib. Artım 20 min 437 əqd və ya 175,9 faiz təşkil edib.

Bu artım əsasən korporativ qiymətli kağızların ilkin bazarında səhmlər üzrə əməliyyatların çoxalması ilə bağlıdır. Belə ki, ilkin bazarda səhmlər üzrə əqdlərin həcmi 2 milyon 420 min manatdan 51 milyon 731 min manata, əqdlərin sayı isə 4-dən 20 min 192-yə yüksəlib.

İpoteka istiqrazlarında dövriyyə 41 faiz azalıb

İpoteka istiqrazları üzrə əqdlərin həcmi 2026-cı ilin ilk yarısında 407 milyon 531 min manat təşkil edib. Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 287 milyon 344 min manat və ya 41,4 faiz azdır.

Ötən ilin yanvar-iyun aylarında ipoteka istiqrazları üzrə ticarət həcmi 694 milyon 875 min manat olmuşdu.

Repo əməliyyatları bazarda dominantlığını qoruyub

BFB-də ən böyük dövriyyə yenə repo əməliyyatları üzrə formalaşıb. 2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında repo əməliyyatlarının həcmi 21 milyard 596 milyon 6 min manat təşkil edib. Bu göstərici 2025-ci ilin eyni dövründə 31 milyard 220 milyon 201 min manat idi. Repo əməliyyatlarında azalma 9 milyard 624 milyon 195 min manat və ya 30,8 faiz olub.

Buna baxmayaraq, repo əməliyyatlarının ümumi ticarət dövriyyəsində payı artıb. 2025-ci ilin ilk yarısında repo əməliyyatları ümumi həcmin 85,2 faizini təşkil edirdisə, 2026-cı ilin eyni dövründə bu pay 90,6 faizə yüksəlib.

Repo bazarında dövlət istiqrazları üzrə əməliyyatlar 19 milyard 969 milyon 495 min manat olub. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 715 milyon 306 min manat və ya 3,7 faiz çoxdur.

AMB notları üzrə repo əməliyyatlarının həcmi isə 111 milyon 711 min manatdan 620 milyon 517 min manata yüksəlib. Korporativ qiymətli kağızlar üzrə repo əməliyyatları isə 11 milyard 854 milyon 301 min manatdan 958 milyon 781 min manata düşüb.

İlkin və təkrar bazarda azalma

Repo əməliyyatları nəzərə alınmadan ilkin bazar üzrə əqdlərin həcmi 2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında 1 milyard 346 milyon 833 min manat təşkil edib.

Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 1 milyard 613 milyon 951 min manat və ya 54,5 faiz azdır.

Təkrar bazarda isə əqdlərin həcmi 2 milyard 441 milyon 522 min manatdan 888 milyon 114 min manata düşüb. Azalma 1 milyard 553 milyon 408 min manat və ya 63,6 faiz təşkil edib.

Müqayisə göstərir ki, 2026-cı ilin ilk yarısında BFB-də ticarət həcminin azalmasının əsas səbəbi repo əməliyyatlarında, dövlət qiymətli kağızlarında və korporativ qiymətli kağızlar üzrə iri həcmli əməliyyatlarda geriləmədir.

Bazarın strukturunda repo əməliyyatlarının dominantlığı daha da güclənib. Ümumi dövriyyənin 90 faizdən çoxunun repo əməliyyatlarının payına düşməsi kapital bazarında likvidliyin əsasən qısamüddətli təminatlı alətlər üzərindən formalaşdığını göstərir.

Digər mühüm məqam odur ki, ticarət həcmi azalsa da, əqdlərin sayı 2,3 dəfə artıb. Bu, bazarda daha çox kiçik həcmli əməliyyatların aparıldığını göstərir. Xüsusilə korporativ qiymətli kağızlar bazarında əqdlərin sayının kəskin artması fərdi və daha xırda həcmli əməliyyatların aktivləşməsi ilə izah oluna bilər.

Nəticə etibarilə, 2026-cı ilin yanvar-iyun aylarında BFB-də bazar həcmi kiçilsə də, əməliyyat aktivliyi artıb. Bu isə kapital bazarında iştirakçı sayının və əməliyyat tezliyinin yüksəldiyini, lakin iri həcmli yerləşdirmə və ticarət əməliyyatlarının zəiflədiyini göstərir.

İş elanları AzVak.az-da