Qlobal investisiya təşkilatı Citi bankın analitikləri, qlobal iqtisadiyyatda gözlənilən zəifləmə və enerji tələbatındakı azalma səbəbilə Brent markalı xam neftin qiymətinin 2025-ci ilin sonuna qədər 60 dollarıdan aşağı düşə biləcəyini gözləyirlər.

Marja.az xəbər verir ki, Bank, həmçinin təklif bolluğu, Çin və Avropada zəif iqtisadi aktivlik və ABŞ-da hasilatın artması kimi amillərin də qiymətləri aşağı salacağını qeyd edib.

Citi-nin proqnozuna görə, neft bazarında təzyiqlər artmaqda davam edəcək və bu da OPEC+ ölkələrinin hasilat məhdudiyyətləri ilə belə qiymətləri stabil saxlamaqda çətinlik yaradacaq.

Bu vəziyyət, enerji sektorunda çalışan ölkələr və şirkətlər üçün potensial maliyyə çağırışları demək ola bilər.

1. QLOBAL İQTİSADİ ZƏİFLƏMƏ

Çin, Avropa və digər böyük iqtisadiyyatlarda artım tempi zəifləyib. Qlobal istehsalat və xidmət sektorlarında tələbat azalır. Bu isə enerji istifadəsinin və neftə olan ehtiyacın azalması deməkdir. Tələbat azaldıqca, qiymətlər üzərində təzyiq artır. İstehsalçılar daha az neft sata bilir, bu da bazarın doymasına gətirib çıxarır.

2. NEFT TƏKLİFİNİN ARTIMI

Xüsusilə ABŞ-da şist nefti hasilatı artır. Bu isə bazara əlavə neft axını deməkdir. Təklif çox, amma tələbat azdır – bu klassik olaraq qiymətlərin düşməsinə səbəb olur.

3. ÇİN VƏ AVROPA İQTİSADLARINDA DURĞUNLUQ

Çin – Dünyanın ən böyük enerji istehlakçılarından biri olaraq zəif bərpa göstərir. Avrozonada isə inflyasiya və faiz dərəcələrinin artması istehlakı azaldıb. Bu bölgələrdə enerji tələbatı zəiflədikcə, neft bazarı da mənfi reaksiya verir.

 4. OPEC+ İTTİFAQININ ÇƏTİNLİKLƏRİ

OPEC+ (Neft ixrac edən ölkələr) bazarı sabit saxlamaq üçün hasilatı azaldıblar. Amma bu uzunmüddətli həll deyil, çünki bəzi ölkələr qaydalara əməl etmir və ya maliyyə ehtiyaclarına görə daha çox neft satır. Hasilat azaldılsa belə, təklif bolluğu davam edir, bu da qiymətlərin stabil qalmasını çətinləşdirir.

5. MÜMKÜN NƏTİCƏLƏR

1. Neft ixrac edən ölkələr üçün:

Azərbaycan, Səudiyyə Ərəbistanı, Rusiya kimi ölkələrin gəlirləri azalır. 

Büdcə kəsirləri, sosial proqramlarda azalmalar ola bilər.

2. Enerji şirkətləri üçün:

Kiçik və orta hasilatçılar üçün gəlirlilik düşəcək. Yeni investisiyalar və layihələr təxirə salına bilər.

3. İstehlakçılar üçün:

Neftin ucuzlaşması yanacaq, daşımalar və məhsul qiymətlərinə müsbət təsir edə bilər. Xüsusilə benzin və dizel qiymətləri aşağı düşə bilər.

Əgər bu proqnoz reallaşsa, neft bazarında kəskin dəyişikliklər, enerji siyasətlərində düzəlişlər və iqtisadi təsirlər qaçılmaz olacaq.